chỏng vó

Con mèo ngã chỏng vó từ trên ghế xuống thảm.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Ở tư thế nằm ngửa, hai chân co lên hoặc giơ lên trời: "chỏng vó" mô tả tư thế nằm không đứng đắn, thường do ngã hoặc nằm nghỉ một cách thoải mái, bất cẩn.
   • Ở tư thế lộn ngược, chân cao đầu thấp: "chỏng vó" cũng chỉ trạng thái vật thể bị lật úp, phần dưới quay lên trên.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ:
  • Anh ta ngã chỏng vó lên trời. (Anh ta ngã ngửa, hai chân giơ lên không trung.)
  • Cái bàn bị lật chỏng vó ra giữa sân. (Cái bàn bị đổ, chân bàn quay lên trên.)
  • Nó nằm chỏng vó trên ghế xem tivi. (Nó nằm ngửa, chân co lên, thoải mái xem tivi.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "ngã chỏng vó": cụm từ thông dụng chỉ sự ngã ngửa một cách bất ngờ, thường mang tính hài hước hoặc phê phán sự bất cẩn.
  • Cậu ta vấp phải hòn đá và ngã chỏng vó ra đường. (Cậu ta ngã ngửa, chân giơ lên, trông rất buồn cười.)
• "nằm chỏng vó": chỉ tư thế nằm không nghiêm túc, thiếu lịch sự.
  • Không nên nằm chỏng vó trước mặt người lớn. (Không nên nằm ngửa, chân co lên trước mặt người lớn vì mất lịch sự.)

Biến thể và từ gần giống

• Chỏng (tính từ): mô tả tư thế lộn ngược, thường dùng trong "chỏng gọng" (lộn ngược, chân co lên).
  • Nó bị ngã chỏng gọng giữa sân. (Nó ngã lộn ngược, chân co lên.)
• Vó (danh từ cổ): chân hoặc móng của thú vật, nhưng trong "chỏng vó" không còn nghĩa độc lập mà là một phần của từ ghép.
• Lộn ngược (tính từ): trạng thái quay phần dưới lên trên — đồng nghĩa với "chỏng vó" trong một số ngữ cảnh.
  • Cái ghế bị lật lộn ngược. (Cái ghế bị đổ, quay phần dưới lên trên.)

Từ đồng nghĩa

• Ngã ngửa: ngã về phía sau, lưng chạm đất.
• Lật úp: bị đảo ngược, phần đáy quay lên trên.
• Chỏng gọng: lộn ngược, chân co lên (thường dùng trong ngữ cảnh thân mật, hài hước).

Thành ngữ liên quan

• Ngã chỏng vó lên trời: ngã ngửa, hai chân giơ lên không trung, thường dùng để miêu tả tình huống bất ngờ, hài hước.
  • Anh ta trượt chân và ngã chỏng vó lên trời, làm mọi người cười ồ. (Anh ta ngã ngửa, chân giơ lên, khiến mọi người bật cười.)